Giáo Dục

Giáo án bài ca ngắn đi trên bãi cát ngắn gọn nhất

Giáo án bài ca ngắn đi trên bãi cát ngắn gọn nhất
Giáo án bài ca ngắn đi trên bãi cát ngắn gọn nhất

Giáo án bài ca ngắn đi trên bãi cát

BÀI CA
NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT

I. KIẾN THỨC CƠ BẢN: Giáo án bài ca ngắn đi trên bãi cát

1. Tác giả:

– Cao Bá Quát (1809 ? – 1855), tự Chu Thần, hiệu Cúc Đường, Mẫn Hiên, người làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, Bắc Ninh (nay là Long Biên, Hà Nội). Ông mất trong cuộc khởi nghĩa chống lại chế độ phong kiến nhà Nguyễn.

– Cao Bá Quát là người có tài cao, nổi tiếng văn hay, chữ tốt và có uy tín lớn trong giới trí thức đương thời. Được người đương thời tôn là Thánh “Thần Siêu, Thánh Quát”

– Thơ văn ông bộc lộ thái độ phê phán mạnh mẽ chế độ phong kiến trì trệ, bảo thủ và chứa đựng tư tưởng khai sáng, có tính chất tự phát, phản ánh nhu cầu đổi mới của xã hội VN giai đoạn giữa TK XIX.

2. Tác phẩm: Giáo án bài ca ngắn đi trên bãi cát

a. Thời đại và hoàn cảnh sáng tác.

* Thời đại: Thời đại Cao Bá Quát sống là xã hội không còn minh quân, xã hội chỉ sản sinh ra
phường danh lợi an phận, ngủ quên trong vinh hoa phú quý. Những người có lí tưởng như Cao Bá Quát khi chưa tìm được con đường mới có ý nghĩa nên họ rơi vào trạng thái cô đơn, bế tắc. * Hoàn cảnh sáng tác:

– CBQ thi đỗ cử nhân năm 1831, tại trường thi Hà Nội. Sau đó, ông nhiều lần vào kinh đô Huế thi Hội nhưng không đỗ. Bài ca ngắn đi trên bãi cát có thể được hình thành trong những lần CBQ đi thi Hội, qua các tỉnh miền Trung đầy cát trắng như Quảng Bình, Quảng Trị.

b. Thể loại: Thể ca hành – thể thơ cổ thể, không gò bó về luật, không hạn chế về số câu, gieo vần linh hoạt.

c. Nội dung và nghệ thuật:

* Nội dung:

1. Hình tượng bãi cát và con người đi trên bãi cát

– Bãi cát và con đường dài là biểu tượng cho con đường đi tìm chân lí xa xôi, mịt mù,muốn đến
được đích phải vượt qua biết bao khó khăn nhọc nhằn.

– Đi trên bãi cát ấy là hình ảnh con người vất vả, nhọc nhằn, cô độc. “Đi một bước lùi một bước, lữ khách…nước mắt rơi”

– Nỗi
chán nản của tác giả vì tự mình phải hành hạ thân xác của mình theo đuổi công danh. – “ Không học được tiên…giận khôn vơi”

Tác giả đã nhận thấy rõ tính chất vô nghĩa của lối học khoa cử, của con đường công danh theo lối cũ sự cám dỗ của cái bả công danh đối với người đời. – “ Xưa nay…tỉnh bao người”

Nhận định mang tính khái quát về nhưng kẻ ham danh lợi đều phải chạy ngược chạy xuôi nhọc nhằn, được nhà thơ minh hoạ bằng hình ảnh người đời thấy ở đâu có quán rượu ngon đều đổ xô đến, mấy ai tỉnh táo thoát khỏi sự cám dỗ của rượu. Danh lợi cũng là một thứ rượu dễ làm say người. Sáu câu thơ này chuẩn bị cho kết luận của tác giả: cần phải thoát ra khỏi cơn say danh lợi vô nghĩa. Tâm trạng bế tắc của người đi đường, chưa tìm thấy lối thoát trên đường đời. “ Bãi cát dài…làm chi trên bãi cát?”

=> Nỗi niềm bi phẫn cực độ “ anh đứng làm chi trên bãi cát?”

Gọi nó là đường cùng, nhìn thấy phía trước là đường ghê sợ, tác giả đã thể hiện cái mâu thuẩn chưa thể giải quyết trong tâm trạng của mình. Đi tiếp một cách khó nhọc hay từ bỏ nó? nếu đi mình sẽ tầm thường như phường danh lợi xưa nay, nếu bỏ cuộc, chẳng biết rẽ hướng nào vì “phía Bắc núi Bắc núi muôn trùng, phía Nam núi Nam sóng dào dạt” Mọi ngã đều chắn hướng, dưới chân là bãi cát và con đường ghê sợ, biết làm sao đây? Bài thơ kết lại trong một nỗi niềm bi phẫn cực độ: “Anh đứng làm chi trên bãi cát?”

Một sự bỏ cuộc, từ chối vì ông biết trước con đường ấy sẽ dẫn đến ngõ cụt. Sự bỏ cuộc thật đáng trân trọng, cái bế tắc tuyệt vọng nhưng không làm họ nhỏ bé, hèn mọn, từ bỏ cái mịt mù vô nghĩa để tìm lại từ đầu một con đường đi đúng để thực hiện lí tưởng…

=> Vẻ đẹp của nhân cách, của lí tưởng sống ở một con người ý thức được bản thân mình trong cuộc đời.

2. Nghệ thuật:

– Nhiều trạng thái tâm trạng, giúp tác giả nói một cách thuyết phục hơn về vấn đời danh lợi trong đời. Thay đổi cách xưng hô. (khi thì “ khách”, khi thì “ta”, khi thì “anh”)

– Bài thơ sáng tác theo lối thơ cổ, câu dài, ngắn xen nhau, vần thơ bằng trắc phối nhịp

nhàng, tiết tấu phong phú, giọng điệu khi thì bi tráng, khi thì u buồn… – Hình ảnh có tính chất biểu tượng.

– Thủ pháp đối lập; sáng tạo trong dùng điển tích.

Giáo án bài ca ngắn đi trên bãi cát ngắn gọn nhất
Giáo án bài ca ngắn đi trên bãi cát ngắn gọn nhất

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button