Wiki

Axit nucleic

So sánh hai axít nucleic chủ yếu: ARN (bên trái) và ADN (bên phải), hiển thị tách biệt xoáy ốc và nhóm gốc base chứa nitơ của axít nucleic.
Axit nucleic Nhà khoa học Thuỵ Sĩ Friedrich Miescher phát hiện axít nucleic vào năm 1869. Sau đó, ông nêu ra quan điểm chúng nó đáng được gia nhập di truyền.

Related Articles

Axít nucleic là một thứ hợp chất đại phân tử sinh vật, là vật chất tổng hợp của tất cả hình thức mạng sống đã biết ắt hẳn không được thiếu. Axít nucleic là tên gọi chung của axít deoxyribonucleic (ADN) và axít ribonucleic (ARN). Axít nucleic do nucleotit hợp thành, nhưng mà mônôme nucleotit do đường 5-cacbon, nhóm gốc phốtphát và nhóm gốc base chứa nitơ hợp thành. Nếu như đường 5-cácbôn là ribôzơ thì pôlyme hình thành là ARN; nếu như đường 5-cacbon là đềôxyribôzơ thì pôlyme hình thành là ADN.

Axít nucleic là đại phân tử sinh vật trọng yếu nhất (còn lại là amino acid / prôtêin, cácbôhyđrát / hợp chất hữu cơ gồm cacbon và hyđro, lipít / chất béo). Số lượng nhiều chúng nó tồn tại ở tất cả sinh vật, có chức năng biên soạn mã, đưa chuyển và biểu đạt thông tin di truyền. Nói cách khác, thông tin di truyền được chuyển giao thông qua trình tự axít nucleic. Phân tử ADN có chứa tất cả thông tin di truyền của giống loài sinh vật, là phân tử sợi đôi, trong đó đại đa số là đại phân tử có kết cấu hình dạng chuỗi, cũng có một phần ít hiện ra kết cấu hình dạng vòng, phân tử lượng thông thường rất lớn. ARN chủ yếu là phụ trách dịch mã và biểu đạt thông tin di truyền của ADN, là phân tử sợi đơn, phân tử lượng phải ít hơn nhiều so với ADN.

Axít nucleic tồn tại rộng khắp ở bên trong tất cả tế bào động thực vật, vi sinh vật và vi rút, thể phệ khuẩn, là một trong những vật chất cơ bản nhất của mạng sống, đã xây dựng tác dụng quyết định trọng yếu đối với các hiện tượng như phát dục, di truyền và biến dị.

Axít nucleic được nhà khoa học Thuỵ Sĩ Friedrich Miescher phát hiện vào năm 1869. Việc nghiên cứu thật nghiệm axít nucleic đã tạo thành bộ phận hợp thành trọng yếu của nghiên cứu sinh vật học và y học hiện đại, đã hình thành nền móng của bộ gen và pháp y học, cùng với công nghệ sinh học và ngành công nghiệp chế thuốc.

Chủng loại và tác dụng


Chủng loại

Nucleotit là đơn vị cơ bản tổ thành axít nucleic, tức là mônôme của nucleotit hợp thành phân tử axít nucleic. Một phân tử nucleotit là do một phân tử nhóm gốc base chứa nitơ, một phân tử đường 5-cácbôn và một phân tử nhóm gốc phốtphát hợp thành. Căn cứ vào sự khác nhau của đường 5-cácbôn có thể đem axít nucleic chia làm hai loại lớn axít deoxyribonucleic (ADN) và axít ribonucleic (ARN).

Axít nucleic ADN ARN
Tên gọi axít đềôxyribônuclêic axít ribônuclêic
Kết cấu kết cấu xoáy ốc sợi đôi có quy tắc thông thường hiện ra kết cấu sợi đơn
Đơn vị cơ bản deoxyribonucleotide ribônuclêôtít
Đường 5-cácbôn deoxyribonucleotide ribôzơ
Nhóm gốc base chứa nitơ A (Ađênin)

G (Guanin)

C (Cytosin)

T (Thymin)

A (Ađênin)

G (Guanin)

C (Cytosin)

U (Uracil)

Phân bố chủ yếu tồn tại ở nhân tế bào, số lượng ít tồn tại ở tuyến lạp thể và diệp lục thể chủ yếu tồn tại ở chất tế bào
Chức năng mang theo thông tin di truyền, có sẵn tác dụng cực kì trọng yếu trong di truyền, biến dị và tổng hợp prôtêin của sinh vật. coi là vật chất di truyền: chỉ có ở trong vi-rút ARN; không coi là vật chất di truyền: xây dựng tác dụng trong quá trình tổng hợp sinh vật prôtêin nhằm khống chế ADN. mARN là khuôn mẫu trực tiếp của tổng hợp sinh vật prôtêin, tARN có khả năng mang theo amino acid quy định đặc biệt, rARN là thành phần hợp thành ribôxôm; tác dụng xúc tác: là một thứ của enzim.

Chất tương tự axít nucleic

Chất tương tự axít nucleic là hợp chất tương tự kết cấu với ADN và ARN mà tồn tại ở thiên nhiên, dùng cho nghiên cứu y học và sinh vật học phân tử. Chất tương tự axít nucleic đã phát sinh biến hoá ở giữa phân tử nucleotit mà hợp thành axit nucleic cùng với nhóm gốc base chứa nitơ, đường 5-cácbôn và nhóm gốc phốtphát mà hợp thành nucleotit. Thông thường, những biến hoá này được nhóm gốc base của chất tương tự axít nucleic kết đôi và tính chất chồng chất nhóm gốc base đã phát sinh biến hoá. Ví dụ như nhóm gốc base thông dụng được kết đôi với tất cả bốn nhóm gốc base kinh điển, thêm nữa chất tương tự khung xương axít phốtphoric – đường (như ANP) thậm chí có thể hình thành được ba tầng xoáy ốc. Chất tương tự axít nucleic cũng gọi là nucleotit dị nguyên, đã đại biểu một trong những trụ chống chủ yếu của sinh học dị nguyên, tức là thiết kế sự sống dựa theo hình thức tự nhiên mới ra đời nhằm thay thế hoá học sinh vật.

Chất tương tự axít nucleic bao gồm axít nucleic péptít (ANP), axít nucleic khoá kín (ANL) cùng với axít nucleic etylen glycol (ANG) và axít nucleic threozơ (ANT). Bởi vì sợi chuỗi chính của phân tử đã phát sinh biến hoá, chúng nó có sự khác nhau rõ ràng với ADN hoặc ARN tồn tại ở thiên nhiên.

Tác dụng

ADN là cơ sở vật chất chủ yếu nhằm tích trữ, sao chép và đưa chuyển thông tin di truyền. ARN xây dựng tác dụng trọng yếu trong quá trình hợp thành sinh vật prôtêin – trong đó, ARN vận chuyển, viết tắt tARN, phát sinh tác dụng mang dắt và dời chuyển amino acid hoạt hoá; ARN thông tin, viết tắt mARN, là khuôn mẫu của hợp thành sinh vật prôtêin; ARN ribôxôm, viết tắt rARN, là nơi chỗ chủ yếu của các tế bào hợp thành prôtêin. Ngoài ra, bây giờ rất nhiều chủng loại ARN có chức năng khác, ví như ARN tiểu phân tử (miARN). Chất tương tự axít nucleic chủ yếu dùng cho nghiên cứu y học và sinh học phân tử.

Lịch sử


  • Axít nucleic do nhà sinh vật học và bác sĩ quốc tịch Thụy Sĩ Friedrich Miescher phân li được trước nhất vào năm 1869, gọi là nuclein.
  • Thời kì đầu niên đại 80 thế kỉ XIX, nhà hoá học sinh vật Đức Albrecht Kossel – người giành được Giải thưởng Nobel Sinh lí học hoặc Y học năm 1910, tiến một bước tinh chế thu được axít nucleic, đã phát hiện tính axít mạnh của nó. Ông ấy về sau cũng đã xác định nhóm gốc nuclêôbase.
  • Năm 1889, nhà bệnh lí học Đức Richard Altmann đã sáng tạo thuật ngữ axít nucleic này, đã chọn lấy thay thế nuclein.
  • Năm 1938, nhà vật lí học và nhà sinh vật học Anh Quốc William Astbury và Florence Bell (về sau đổi tên thành Florence Sawyer) đã phát biểu sách đồ hoạ diễn xạ tia X của ADN đầu tiên.
  • Năm 1953, nhà sinh vật học phân tử Hoa Kì James Watson và nhà sinh vật học phân tử Anh Quốc Francis Crick đã xác định kết cấu của ADN.

Việc nghiên cứu thật nghiệm axít nucleic đã tạo thành bộ phận hợp thành trọng yếu của sinh vật học và nghiên cứu y học hiện đại, đồng thời đã dựng yên nền móng cho bộ gen và pháp y học cùng với công nghệ sinh học và ngành công nghiệp chế thuốc.

Tính chất tương quan


Chú ý


Check Also
Close
Back to top button